يَا أَيُّهَا النَّاسُ اعْبُدُواْ رَبَّكُمُ الَّذِي خَلَقَكُمْ وَالَّذِينَ مِن قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ

21- Ey insanlar! Sizi ve sizden öncekileri yaratan Rabbinize kulluk (Emir ve yasaklarına riayet) ediniz. Umulur ki, böylece kendinizi (İlahi azaptan) korumuş olursunuz. (Bakara:21)

İNŞİRAH SÛRESİ


أَلَمْ نَشْرَحْ لَكَ صَدْرَكَ

1-Biz senin için sadrını açmadık mı?

Şerh, açıp genişletmek anlamındadır.Yazılı eserler için de kullanılan şerh, müşkül bir sözü açıklamak veya gizlianlamları ortaya çıkarmak demektir. Sadr,her şeyin ön ve baş tarafı manasındadır. Sadr-ı İslam: İslam’ın başı, ilkyılları. Sadru'l- Kelam: Sözün başı. Sadr-ı Azam ise baş vezir manalarındadır.Görüldüğü gibi sadır sadece göğüs demek değildir. Âyette, zihin ve kalbinferahlaması anlamında her iki manada anlaşılmaya müsaittir. Kur’an’daki kalpkullanımını da bir organdan çok bir merkez gibi düşünmek gereklidir. Sinirsisteminin kalbi beyin iken, dolaşım sisteminin kalbi kan pompası olanyürektir. Bu ikisini Kur’an birbirinden ayırmaktadır Bkz. Ahzap:4

Şerh-ı sadr, kişinin ilgi ve alakasınınhangi tarafta olduğuna bağlı olarak değişen müşküllerinin giderilmesi içinsorularına cevaplar bulması, düşüncelerinin aydınlanması, karışıklıktankurtulup bilgi ve birikiminin genişlemesine paralel olarak ferahlama ve içhuzura kavuşması demektir. Kur’an küfre sadrın açılması manasında Nahl:106’da,İslam’a sadrın açılması manasında En’am 125'te bu kalıbı kullanmıştır. Tercihedilen konularda verilen emek oranında kişi daha geniş düşünebilmektedir.

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

وَوَضَعْنَا عَنكَ وِزْرَكَ

2-Vebiz yükünü senden indirmedik mi?

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

الَّذِي أَنقَضَ ظَهْرَكَ

3-Ki o belini bükmüştü.

Risaletsorumluluğunun verdiği yük bu mücadeleye alışkın olmayan Resûl'ü zorlamaktadır.Zikir/vahiy ile gerçekleşen sadrın/kapasitenin genişlemesi ile yükün daha kolaytaşınması sağlanmıştır.

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

وَرَفَعْنَا لَكَ ذِكْرَكَ

4-Senin için zikrini yükseltmedik mi?

Zikir, anma, bir şeyi zihinde hazıretme, dile getirme, hatırlatma manalarına gelmektedir. Zikrâ ise, çok zikir,yoğun zikir demektir. Ref, basamakbasamak, aşama aşama yükseltme demektir.

Âyettedile getirilen nimet, genel olarak anlaşıldığı gibi Resûl'ün hayatının sonunadoğru veya vefatından sonra artarak devam eden şânının, isminin yükseltilmesideğildir. Zira ayette; şân, şeref, nâm, nişân anlamına gelen ''mecid'' kavramıdeğil ''zikrâ'' kullanılmıştır. Şânın, ismin, itibarın yükseltilmesibağlamdan kopuk durmaktadır. Ayette zihnin, hafızanın, hitabet ve konuşmanın,bir adı zikir olan Kur’an’la aşama aşama yükseltilmesiyle, hem risaletgörevinin verdiği yük hafifletilmekte hem de zorluğun içindeki kolaylığakapasite artışı ile ulaştırılmaktadır.

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

فَإِنَّ مَعَ الْعُسْرِ يُسْرًا

5- Öyleyse zorlukla beraber muhakkak birkolaylık vardır.

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

إِنَّ مَعَ الْعُسْرِ يُسْرًا

6- Zorlukla beraber muhakkak bir kolaylıkvardır.

Öneminebinaen ve insanların genelde kolaya kaçma eğiliminden dolayı ifade iki keztekrarlanarak vurgulanmaktadır. Zihnimiz de dahil olmak üzere zorlanmayanhiçbir organ gelişmez. Zorlukların kişiyi güçlendirmesi onunla beraber oluşankolaylıkladır. Bu kolaylığa kavuşmanın yolu bir sonraki ayette ifadeedilmiştir.

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

فَإِذَا فَرَغْتَ فَانصَبْ

7-O halde, boşta kalınca hemen intisap et!

İntisapetmek; yönelmek, talep edip nasibini aramak, çaba gösterip yorulmakmanasındadır. Bu âyet, boşta kalan bir müminin enerjisini bir işe koyularakdeğerlendirmesi veya Rabb'ine yönelmesi gerektiği mesajını vermektedir. Müminâtıl olmadığı gibi âtıl da kalmaz. Zira kendini meşgul etmeyen bâtıl tarafındanişgal edilir.

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

وَإِلَى رَبِّكَ فَارْغَبْ

8-Ve yalnızca Rabb'ine rağbet et!

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

 

 

 
Eklenme Tarihi : 26.6.2018 00:10:16
Okunma Sayısı : 178